ZAPRASZAMY DO BETLEJEM

do "Światełka" zostało
December 20, 2014 18:00
Years
Months
Days
Hours
Minutes
Seconds

historia Czudowice

Kategoria: O nas
Jacek Bazak

 

Czudowice to mała miejscowość położona w gminie Roźwienica. Trudno dociec, skąd pochodzi nazwa tej miejscowości.  Według K. Wolskiego Czudowice w swojej nazwie kryje obce pochodzenie pierwotnych mieszkańców tej osady. nie jest wykluczone, że pochodzenie to może być urgofińskie, wszak staroruska nazwa Finów brzmi „Czud”. W pierwszej połowie XV wieku, Czudowice były wcale ludną wsią i nic nie wskazywało na to, aby miały być świeżo lokowane. Być może nazwa wsi jest reliktem osadnictwa wołoskiego na tych terenach. Wieś najprawdopodobniej powstała w pierwszej połowie XIV wieku, ale najstarsza pisana wzmianka pochodzi dopiero z 1438 roku i dotyczy kupna połowy wsi z 150 grzywien przez Jana Rozborskiego od Maszki i jej synów z Boratyna. Rozborski był już właścicielem drugiej połowy Czudowic, co świadczy, iż wieś musiała być dobrze zasiedlona. Czudowice pozostały w posiadaniu rodziny Rozborskich, herbu Korczak do połowy XVI wieku, aż do 1551 roku, gdy Jan Rozborski odstąpił swą połowę wsi Elżbiecie z Rozborskich Wojakowskiej. Tym sposobem Czudowice z dworem zwanym „Szałasem” na  około półtora wieku przeszła w posiadanie rodu Wojakowskich, piszących się z Rzeplina. Ród ten posiadał również sąsiednie miejscowości Rozbórz Długi, Rzeplin i sąsiadujące bezpośrednio z Czudowicami Cząstkowice. W 1628 roku Czudowice były niedużą wsią, miały zagospodarowane 2 łany kmiece, a opodatkowani byli zaledwie 3 zagrodnicy bez ról i 5 komorników. trzydzieści lat później sytuacja była bardzo podobna, zmniejszyła się jedynie liczba komorników z 5 do 2. Przy końcu XVII wieku, na skutek zadłużenia wsi Czudowice przeszły w ręce rodziny Wodzickich, głównych wierzycieli Wojakowskich. Gospodarczą sytuację wsi pogorszyła niezwykle niszcząca wielka wojna północna. Rewizja generalna z 1713 roku wymienia 3 kmieci odrabiających tygodniową pańszczyznę, 15 zagrodników wykonujących tę powinność trzy dni w tygodniu, mimo bardzo dobrych gleb (próchnica i rędzina), dodaje, że chłopi byli zrujnowani od wojsk, a 4 role świeciły zupełną pustką. W 1736 roku odkupił Czudowice cześnik przemyski Józef Morski. Po jego śmierci przeszły na jego syna Aleksandra i wnuka Ignacego, a następnie zostały przepisane na hrabiego Włodzimierza Dzieduszyckiego.                      W 1902 Czudowice były miejscowością średniej wielkości , liczącej 63 domy. We wsi mieszkało 336 osoby, w tym do dworu należało 2 domy i 33 osoby, a przełożonym był Józef Łoziński. Również w 1902 roku założono we wsi 1 klasową szkołę. Po pierwszej wojnie światowej trudności finansowe Dzieduszyckich spowodowały, że część majątku rozparcelowano. Dobra rodziny Dzieduszyckich w tym okresie w Czudowicach rozciągające się na obszarze 285 morgów, okrojono prawie o 60 morgów.  Wielką ciekawostką były dawne obwarowania ziemne otaczające dwór „Szałas” i budynki gospodarcze oraz podziemia prowadzące w kierunku lasu. Były to zapewne XVII wieczne zabezpieczenia chroniące miejscową ludność przed częstymi w tych stronach najazdami tatarskimi. Obwarowania takie pozwalały na odparcie niespodziewanego ataku Tatarów. Szybki hordy tatarskie atakowały z zaskoczenia i nie marnowali czasu na oblężenia.   Folwark w Czudowicach miał jeszcze inną rzadko spotykaną ciekawostkę – piętrowe stodoły. Niestety po drugiej wojnie światowej wszystko rozebrano, pozostały jedynie stare lipy. Dziś w Czudowicach możemy zobaczyć murowaną w 1895 roku kapliczkę, dawną szkołę podstawową oraz kilka zabytkowych domów. Niewątpliwym atutem miejscowości jest piękny krajobraz.  

 

 

 

tekst: Jacek Bazak

 foto: praca własna

 

For best business class hosting read InMotion Reviews and get a good web hosting deal.
Joomla Templates designed by Web Hosting Top